Gdańsk uruchamia plan odbudowy Ukrainy. W grze ponad 160 umów i miliardy euro

Gdańsk stał się centrum rozmów o powojennej odbudowie Ukrainy

Najważniejsza decyzja wybrzmiała już na otwarciu: odbudowa Ukrainy ma być prowadzona wspólnie, przy szerokim udziale europejskich liderów, instytucji międzynarodowych i biznesu. Właśnie w Gdańsku rozpoczęła się dwudniowa Konferencja na rzecz Odbudowy Ukrainy, czyli Ukraine Recovery Conference, współorganizowana przez Polskę i Ukrainę. Do miasta przyjechali premierzy, prezydenci, przewodniczący instytucji europejskich, a także przedsiębiorcy i menedżerowie, którzy przez dwa dni mają pracować nad konkretnym planem działań na czas po wojnie. To spotkanie jest kolejnym etapem międzynarodowego formatu uruchomionego wcześniej przez państwa G7 oraz platformę darczyńców dla Ukrainy.

Na sali od początku było jasne, że nie chodzi wyłącznie o polityczne deklaracje. Celem konferencji jest koordynacja działań potrzebnych do odbudowy kraju i zmobilizowanie kapitału, bez którego ten proces nie ruszy na pełną skalę. W praktyce oznacza to rozmowy o infrastrukturze, energetyce, szkołach, inwestycjach i bezpieczeństwie, ale też o tym, jak połączyć wysiłek państw, instytucji unijnych oraz prywatnych firm. Wystąpienia otwierające pokazały, że temat odbudowy Ukrainy jest dziś traktowany jako jedno z najpoważniejszych wyzwań dla Europy i szerzej dla całego świata zachodniego.

"Obecność europejskich liderów jest znakiem dla Polski, Ukrainy, Europy i całego świata, że słowo 'solidarność' to nie jest pusty slogan"

Donald Tusk, Premier

Premier Donald Tusk podkreślał, że przez dwa dni tysiące uczestników będą wspólnie przygotowywać wielki projekt odbudowy Ukrainy po wojnie. W jego wystąpieniu mocno wybrzmiał też szerszy kontekst: Europa i wolny świat mierzą się dziś z koniecznością zjednoczenia wobec agresji i niepewności, która w ostatnich latach objęła dużą część globu. Z tej perspektywy odbudowa Ukrainy nie jest tylko technicznym projektem inwestycyjnym, ale także testem skuteczności międzynarodowej współpracy i odpowiedzialności za przyszłość regionu.

"Jestem dumny, że tak wielu z was, pań i panów premierów, prezydentów, przewodniczących, przedsiębiorców, menedżerów przybyło do Gdańska. Tysiące ludzi przez dwa dni będą przygotowywać wspólnie wielki projekt - projekt odbudowy Ukrainy po wojnie"

Donald Tusk, Premier

Miliardy euro, nowe umowy i konkretne skutki dla ludzi oraz firm

Najbardziej konkretna zapowiedź padła ze strony ukraińskiej. Premier Ukrainy Julia Swyrydenko poinformowała, że oczekiwane jest podpisanie ponad 160 umów o łącznej wartości 10 miliardów euro. Jak zaznaczyła, będą one oddziaływać na kilka kluczowych obszarów jednocześnie: rozwój regionalny, działalność biznesową oraz sektor obronny. To ważna informacja nie tylko dla wielkich inwestorów, ale też dla zwykłych mieszkańców Ukrainy, bo za tymi kwotami stoją przyszłe miejsca pracy, odbudowa usług publicznych i przywracanie normalnego życia w regionach zniszczonych wojną.

"Oczekujemy podpisania ponad 160 umów wartych 10 mld euro"

Julia Swyrydenko, Premier Ukrainy

Z perspektywy codzienności takie decyzje mają bardzo praktyczny wymiar. Odbudowa to nie tylko stawianie nowych budynków, ale też przywrócenie dostaw energii, odtworzenie szkół, naprawa dróg i odbudowa lokalnych wspólnot. Jeśli inwestycje ruszą zgodnie z planem, mieszkańcy Ukrainy mają zyskać nie tylko dach nad głową czy sprawniejszą infrastrukturę, lecz również szansę na stabilniejsze życie i pracę we własnym kraju. Dla polskich firm i samorządów oznacza to z kolei możliwość zacieśniania współpracy gospodarczej z partnerami ukraińskimi, co podczas konferencji ma zostać przypieczętowane dodatkowymi porozumieniami między podmiotami z obu państw.

Istotny sygnał popłynął także z Unii Europejskiej. Zapowiedziano, że do Ukrainy trafi pierwsza płatność w wysokości 3,2 miliarda euro z unijnej pożyczki wartej 90 miliardów euro. To pieniądze, które mają pomóc przejść od deklaracji do realizacji konkretnych projektów. Dla obywateli oznacza to większą szansę, że odbudowa nie zatrzyma się na etapie planowania, lecz zacznie przekładać się na realne inwestycje widoczne w miastach i regionach.

"Nasze wsparcie dla Ukrainy jest konsekwentne i niezłomne, aby pomóc osiągnąć sprawiedliwy i trwały pokój"

Antonio Costa, szef Rady Europejskiej

"W dalszym ciągu wzywamy wszystkich naszych partnerów, żeby utrzymali swoje wsparcie, bowiem silna, niezależna Ukraina leży w naszym interesie"

Ursula von der Leyen, Przewodnicząca Komisji Europejskiej

Przewodnicząca Komisji Europejskiej podkreśliła przy tym, że ambicją Unii nie jest wyłącznie doraźna pomoc, ale wsparcie Ukrainy w rozwoju jako wolnego europejskiego kraju. Zwrócono uwagę, że Unia Europejska stała się tam największym inwestorem. To ważne zwłaszcza dla tych, którzy patrzą na odbudowę szerzej niż tylko przez pryzmat usuwania wojennych zniszczeń. Chodzi także o tworzenie warunków do wzrostu gospodarczego, bogacenia się kraju i jego trwałego zakorzenienia w europejskiej przestrzeni gospodarczej.

• Konferencja w Gdańsku potrwa 2 dni i jest współorganizowana przez Polskę oraz Ukrainę.
• Zapowiedziano podpisanie ponad 160 umów o łącznej wartości 10 mld euro.
• Do Ukrainy ma trafić pierwsza płatność 3,2 mld euro z unijnej pożyczki wartej 90 mld euro.
• W wydarzeniu uczestniczą liderzy państw, szefowie instytucji europejskich, przedsiębiorcy i menedżerowie.
• Na marginesie konferencji odbywają się rozmowy dwustronne m.in. z prezesem Banku Światowego Ajayem Bangą, kanclerzem Austrii Christianem Stockerem oraz premierem Bułgarii Rumenem Radewem.

Dlaczego właśnie Gdańsk? Tu historia spotkała się z polityką i gospodarką

Wybór Gdańska jako gospodarza konferencji nie był przypadkowy. To miasto niesie bardzo silny ładunek historyczny, bo właśnie tutaj rozpoczęła się II wojna światowa, nazwana podczas obrad największym nieszczęściem współczesnej Europy. Jednocześnie Gdańsk jest miejscem, gdzie można zobaczyć, czym naprawdę jest odbudowa po katastrofie. Z ruin powstało miasto, które dziś uchodzi za jeden z najbardziej wyrazistych przykładów rekonstrukcji na świecie.

"To tu rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, jakim była II wojna światowa. Tu na własne oczy można zobaczyć, co to znaczy cud odbudowy"

Donald Tusk, Premier

W tym odniesieniu do historii pojawił się jeszcze jeden ważny wątek. Odbudowa, o której mówiono w Gdańsku, nie została przedstawiona tylko jako odbudowa murów, elektrowni, szkół czy infrastruktury. Równie mocno akcentowano odbudowę wspólnoty i relacji między narodami. Przypomniano, że Europa ma doświadczenie wychodzenia z najtragiczniejszych konfliktów i potrafiła budować trwałe partnerstwa oparte na prawdzie, wzajemnym szacunku i odpowiedzialności za przyszłość.

W tym sensie konferencja dotyczy nie tylko pieniędzy, ale też miejsca Ukrainy w zjednoczonej Europie. Padły słowa, że prawdziwe i pełne zjednoczenie zawsze wymaga rozumienia własnej historii oraz gotowości do pojednania. Jako przykład wskazano relacje między Polakami, Niemcami, Francuzami i Brytyjczykami, którzy po dramatycznych doświadczeniach wojennych stali się partnerami i sojusznikami. Ten kontekst ma znaczenie dla zwykłych ludzi, bo pokazuje, że powojenna odbudowa to także odbudowa zaufania, bezpieczeństwa i normalnych relacji społecznych.

"Ukraina słusznie chce być częścią zjednoczonej Europy. Zawsze warunkiem prawdziwego, pełnego zjednoczenia było rozumienie własnej historii. I autentyczna zdolność i gotowość do pojednania"

Donald Tusk, Premier

"Przyszłość możemy zbudować tylko na prawdzie, na wzajemnym szacunku, na rozumieniu historii. Solidarność, która narodziła się w Gdańsku, może być naszą rzeczywistością, jeśli otworzymy swoje serca i umysły na przeszłość, ale przede wszystkim na przyszłość"

Donald Tusk, Premier

Równolegle do głównych obrad odbywają się spotkania dwustronne premiera z liderami państw i szefami instytucji. Wśród rozmówców znaleźli się prezes Banku Światowego Ajay Banga, kanclerz Austrii Christian Stocker oraz premier Bułgarii Rumen Radew. Te rozmowy, prowadzone na marginesie konferencji, mają znaczenie dla dalszego dopinania współpracy finansowej i politycznej. W praktyce to właśnie w takich kulisowych spotkaniach często zapadają ustalenia, które później przekładają się na finansowanie, partnerstwa gospodarcze i tempo realizacji odbudowy.